“Unë i Kam Pasur Flokët si të Tutë”

Nga Marie (Notcheva) O’Toole

hair_albLexoni në anglisht ketu.

Në karrierën time si përkthyese në mjekësi, një nga vendet ku kam punë çdo javë është një spital shumë i njohur i kancerit në Boston. Me një arredim të bukur të brendshëm dhe një staf të dashur e të mirëtrajnuar për të ruajtur dinjitetin e pacientëve, ai të jep më tepër ndjesinë e një hoteli me 5 yje, sesa të një spitali. Kjo bëhet qëllimisht: kanceri është një sëmundje e tmerrshme, sinonim me vuajtjen dhe, çfarëdo mase rehatie që u ofrohet pacientëve dhe familjeve, është hartuar për t’i ndihmuar që t’i largohen atij tmerri.

Dhimbja që kanceri shkakton nuk është vetëm fizike.

Kati i kemoterapisë

Jo shumë kohë më parë, isha ulur në një pavion te kemoterapisë me një pacientin tim (një burrë i moshuar nga Bullgaria me një prognozë të mirë). Trajtimet zgjasin disa orë, kështu, mbasi ndihmova pacientin të nënshkruante formularin e Pranimit të Trajtimit, u rehatova si pa mendje duke parë Instagramin dhe Facebook-un në telefonin tim. Një grua e re që po merrte kemoterapi e ulur ndoshta 2-3 metra përballë meje, dukej sikur nuk po m’i ndante sytë. Nuk dukej e lumtur. Askush të cilit i futen helme në trup nuk pritet të duket i lumtur. Sa herë që ngrija kokën, ajo largonte shikimin.

Të tretën herë që ktheva sytë në drejtimin e saj, e pashë në sy dhe i buzëqesha. “Mot i çuditshëm, apo jo?”, ishte fraza e mençur që doli nga goja ime. Duke e shpërfillur komentin tim, ajo zbrazi çfarë kishte qenë duke menduar:

“Unë i kam pasur flokët si të tutë”.

Toni i saj i zërit ishte i përzishëm. Ishte vështirë të dalloje se çfarë moshe kishte, sepse kemoterapia ka edhe efektin anësor të fryrjes së fytyrës së pacientit. Të kuptuarit sa është përhapur kanceri, opsionet e trajtimit dhe pritjet e jetëgjatësisë ndonjëherë duken më abstrakte sesa humbjet e momentit, të flokëve të fertilitetit, të bukurisë fizike për gratë. Pashë e shokuar që përveç infermieres, isha e vetmja grua në atë dhomë që kishte flokë. E shoh këtë çdo ditë dhe duket sikur jam bërë më pak e ndjeshme. I shikoj pacientët si “raste mjekësore”, por nuk mundem të futem plotësisht në dhimbjen e tyre, ose në ankthin e një gruaje të re për humbjen e flokëve.

Dhe këtë doja.

E ruajta kontaktin me sy. “Më vjen shumë keq që ke humbur flokët,” i thashë. “Duhet të ketë qenë shumë, shumë e vështirë për ty.” Sytë iu mbushën me lot dhe vetëm tundi kokën. Jam e sigurt që nuk kishte nevojë t’ia kujtonin që “do të të rriten prapë” ose t’i thuhej “Oh, janë vetëm flokë!” për të njëmijëtën herë. Ishte dhimbje. Ajo kishte nevojë që dikush ta pranonte këtë fakt.

Edhe flokët e kokës suaj janë të numëruara

Si të krishterë, ne jemi kaq të shpejtë për t’u fokusuar në “gjërat atje lart” dhe në “frytet shpirtërore”, saqë është pothuajse një tundim që t’i kalosh përciptas gjërat e përkohshme (si puna e humbjes së flokëve), ose edhe të kapërcejmë shqetësime të tilla si thjesht kotësi. Por dëshira për t’u dukur dhe për t’u ndier e bukur është kaq thellësisht e ngulitur në të gjitha gratë kudo, saqë ta ulësh këtë si një vogëlsi, do të ishte e pashpirt dhe e pandjeshme. Unë besoj se ky aspekt i kancerit është më i vështirë për gratë sesa për burrat (burrat më të vjetër ndonjëherë edhe bëjnë shaka për rënien edhe të atyre dy fijeve që u kanë mbetur). Për një grua, nuk është aspak shaka. Është një tragjedi e pashoqe. Nuk është e mundur, e as e përshtatshme, të futësh me forcë një shkak të tillë hidhërimi, në kallëpet teologjike. Është shumë më e rëndësishme që thjesht të tregosh përkujdesje…, ashtu si Krishti do të bënte, dhe bën, për çdo aspekt të jetës së saj (Luka 12:7).

Dashamirësia e thjeshtë shpeshherë ndodh larg zyrave të këshillimit. Si mund ta këshillojmë një grua që hidhërohet për humbjen e flokëve të saj, apo për heqjen e gjirit? Ne sigurisht që duhet t’i ofrojmë sigurinë që ajo prapë është e bukur në sytë e Perëndisë dhe që ajo duhet ta besojë të ardhmen e saj në duart e Tij. Ka, me shumë mundësi, shumë mënyra se si ne mund ta inkurajojmë atë në marrëdhënien e saj me Zotin ndërsa përleshet me dhimbjen e një sëmundjeje (ndonjëherë drejt vdekjes). Por nuk ka nevojë të jemi këshillues (apo të dimë shumë teologji) për të ofruar atë lloj kujdesi për të cilin një grua ka nevojë dëshpërimisht në kohë të tilla.

Prova e recipetave

Të nesërmen u ktheva në të njëjtin spital për të përkthyer për një grua të vjetër që kishte humbur njërin gji. Ky nuk ishte një takim mjekësor. Ajo do të bënte prova për një recipetë dhe protezë të veçantë në butikun e spitalit. Asistentja gazmore e ndihmoi pacienten që të zgjidhte një palë recipeta të modës me ngjyra pranverore; u sigurua që gjithçka të ishte në simetri; disa herë ia përsëriti se sa mirë i rrinin. Dhe gjëja më e bukur ishte se ajo ishte krejtësisht e sinqertë. Kur pacientja i mori recipetat, filloi të qante ndërkohë duke i kërkuar falje asistentes për shenjën e saj të shëmtuar të mastektomisë. Gruaja e re fshiu lotët, e përqafoi atë dhe e siguroi që ajo ishte e bukur.

Kjo, shumë më tepër sesa testet e gjakut apo rezultatet e skanerit, është shpeshherë çfarë një grua ka nevojë të dëgjojë. Qe një moment tepër prekës, dhe përforcoi një mësim në përkujdesje që dua ta mbaj mend jo vetëm në këshillim, por edhe në jetën e përditshme të krishterë. Të gjitha gratë kanë pasigurira, dhe kur ne jemi të ndjeshme ndaj nevojave të njëra-tjetrës për inkurajim dhe siguri, Perëndia gjithmonë na jep mundësira për ta ndërtuar njëratjetrën.

Një nevojë e vlefshme për bukuri…dhe dashuri

Kaq shpesh në dishepullizim, ne jepemi kaq shumë pas teologjisë dhe “parimeve biblike” që zbatohen në një situatë (që janë kyçe, sigurisht), saqë harrojmë nevojat e thjeshta, bazë, që janë dhënë nga Krijuesi. Sigurisht që rritja shpirtërore është e një rëndësie më të lartë se pamja. Askush nuk do ta mohonte këtë, dhe është ngushëlluese të kujtosh përkufizimin e Perëndisë për bukurinë: “një shpirt i butë dhe i qetë” (1 Pjetri 3:4). Por kemi edhe lejen që të “qajmë me ata që qajnë…. të pikëllohemi me ata që pikëllohen” (Romakëve 12:15). Edhe nëse janë të pikëlluara “vetëm për flokët”, apo se kanë humbur bukurinë fizike, gratë, ashtu si dhe burrat, janë bartëse të imazhit të Perëndisë dhe dëshira për të reflektuar bukuri është e mirë, legjitime dhe, kur kanalizohet siç duhet, është një dëshirë e perëndishme. Kur vuajnë këtë lloj humbjeje personale, gratë nuk kanë nevojë për fraza apo vargje nga Bibla që janë ngazëllyese. Ato kanë nevojë për përkujdesje, përqafime, siguri që ato akoma janë të bukura dhe kanë shumë për të dhënë. Dhe ndoshta kanë nevojë për një mike që t’i nxjerrë për të blerë recipetat apo ndonjë shall të bukur.

Advertisements

Trusting God to Open Doors (Interview with Ajkena Çela)

By Marie (Notcheva) O’Toole

010Ajkena Çela was three years old when the sound of praise and worship songs drew her mom to church in their Lushnjë neighborhood. Her mother gave her life to Christ soon thereafter, and Ajkena attended church with her regularly. By age nine, she had a strong understanding of personal sin, and already was following Christ. Her biggest childhood dream was to study in the United States, and she prayed fervently for this. When she turned seventeen, God enabled her to move to the US to graduate from high school while living with a host family in Glendive, Montana. Helped by her sister Suela, who works in community college admissions, she was able to earn a two-year degree in Science….but she wanted more.

“I wanted to complete a Bachelor’s degree, but it was only possible with a full scholarship,” she explains. “I was waiting to hear from Boise State University in Idaho, where I had applied.” Nervous, Ajkena constantly checked her email and shared her fears with her older sister. “I was freaking out,” she says. “I was praying, but I was not really giving it to God. Suela reminded me simply, ‘If God wants this to work out, it will. Trust Him! If it does not work out, he will certainly open other doors.”

Taking her sister’s advice, Ajkena immersed herself in her day-to-day life in Glendive and forgot to check her email. A few nights later, she learned that she had won the scholarship, and cried tears of joy. Ajkena, now studying Kinesiology at Boise State, recalls, “It bolstered my faith immediately, but God had already been with me so much that I shouldn’t have been surprised.”

Waiting on God to answer her prayers hasn’t always been easy. I first met Ajkena at age 15, when she was a part of her Lushnjë church youth group attending summer camp. Ajkena stood out as a young woman with unusually strong principles, an unwavering faith in God, and a beautiful singing voice. (She could sing Christian praise songs equally well in both English and Albanian, switching flawlessly between the two languages during evening events). Once camp was over and she returned to “real life”, however, things weren’t so carefree.

Missing her Father

Ajkena and I kept in touch through Skype, and I learned that she was struggling with her father’s recent return from Greece. Her father had been working there since she was one year old, and due to geographic distance they did not have a close relationship. Ajkena only knew his voice. “I will never forget his sacrifice for our family, or how my parents sacrificed their marriage in order for my sister and me to have the best food, clothes and education. But I thought that I’d never be able to fill the “hole” in my heart, of my father not being with me when I needed him the most.” God used this painful experience to mature Ajkena and she says her heart is now healed. “I am where I have always wanted to be. I let God heal my relationship with my father, and now I love him more than I could ever imagine.”

Coming to America

In 2013, Ajkena arrived in Glendive, Montana. It was a dream come true….but Ajkena faced new challenges that would cause loneliness and isolation, and force her to examine who she was in Christ. “I didn’t expect life in the US would be so different,” she says. “I was missing the warmth of Albania. In the US, there is less hugging, touching and emotional support from people. At first, I thought people around me were rejecting me, but over time I realized ‘that’s just the way it is; they’re not ignoring me.”

Getting accustomed to the cold climate of Montana, detachment of people, and countless cultural oddities (such as the use of artificial flowers for home décor) was just the beginning for Ajkena. Soon, her faith was tested when she entered the world of American college life. She attended church, but did not feel connected in her small town. Loneliness is common for university students when they leave home, but Ajkena was half a world away from her home and church family.

She began eating for emotional reasons, and gained weight. “American food has a lot of sugar and I started to eat more to combat stress. There are two types of women in the world – those who don’t eat when they are emotionally upset; and those that eat more. I am in the second category,” she says. Ajkena was trying to fill a spiritual void. “Growing up in church in Lushnjë, we were given real spiritual ‘food’. But here, my faith was not being fed.” Her steadfast immersion in God’s Word and reliance on Him kept her faith strong during those three years. She read her Bible daily and prayed, but says “I was downcast, but not hopeless because I knew God was with me.”

Finally Feeling at Home

True to her strong convictions, Ajkena focused on her education and her personal walk with God. Then in May 2016, she received the dreamed-of scholarship and moved west – to Boise, Idaho. Finding a new church, Ajkena says, “I finally felt at home! Bose is a bigger city than Glendive, so there were more people to befriend. I found other people who also felt disconnected!” This common ground with other believers helped Ajkena mature in her faith. “While I was going through my struggle to find community in Glendive, I was not judging anyone. I focused on not letting culture or nationality divide us. We are defined by the same God; we have the same Bible. Despite our nationality, socio-cultural influences, as true Christians, we define ourselves as citizens of God’s kingdom….who love and obey in the same way,” she says.

Having finally found her niche, Ajkena feels free to love others because she is so secure in her identity in Christ. “After my third year in Glendive, I learned how to love all kinds of people and realized this is life. I’m always going to have a good connection with people who think like me, but I am better able to love others for who they are.”014.jpg

For as long as I have known Ajkena, this young Christ-follower has always had an optimistic attitude towards even the hardest battles in life. Much stronger than she looks, she works hard in all she does but has learned first-hand that the battle belongs to the Lord. “When you let Christ change your identity, you trust Him to do great things through you,” she reflects. “When you take big steps toward loving and accepting and having compassion for other people, just the way they are, it is completely His power.”